Bia貫 Kruki | Unikalne rozwi您ania

Bia貫 Kruki | Unikalne rozwi您ania

Bia貫 Kruki | Unikalne rozwi您ania (Bia貫 Kruki | Unikalne rozwi您ania)

Oryginalne pomys造 na podzespo造 motocyklowe albo nie znajduj na郵adowc闚, albo otwieraj nowy rozdzia wtechnice.

Pod捫anie utartym szlakiem jest najbezpieczniejsze i rodzi najmniej problemów. Powszechnie stosowane rozwi您ania, sprawdzone i dopracowane, pozwalaj skonstruowa jedno郵ad najszybciej i najtaniej. Czegó wi璚ej trzeba dzisiaj ksi璕owym, którzy decyduj帷 o ko鎍owym kszta販ie ka盥ego projektu, próbuj zaoszcz璠zi jak najwi璚ej pieni璠zy. Ale czasami i oni nie maj nic do powiedzenia, bo wprowadzanie co jaki czas nowatorskich rozwi您a pozwala firmom albo utrzyma si w czoówce technologicznego wy軼igu, albo zaistnie na arenie technicznych zmaga. A w豉郾ie technika, cho cz瘰to niezrozumia豉 i wr璚z enigmatyczna dla wi瘯szo軼i klientów odwiedzaj帷ych salony sprzeda篡, decyduje w du瞠j mierze o konkurencyjno軼i modelu.

To z jej dobrodziejstw korzystaj u篡tkownicy motocykli, cho cz瘰to nawet nie zdaj sobie z tego sprawy. Techniczna oryginalno嗆 nie zawsze ma g喚boko uzasadniony sens, przek豉daj帷y si na konie mechaniczne, niutonometry czy inne warto軼i, tak瞠 te okre郵ane jako wra瞠nia i odczucia. Czasami bardziej s逝篡 rozg這sowi i staje si narz璠ziem marketingowym. Ale bez niej post瘼 nie by豚y mo磧iwy. Ka盥y pomys trzeba najpierw wypróbowa, by wiedzie, czy ma przed sob przysz這嗆. Historie rozrz康u desmodromicznego, pasków z瑿atych w uk豉dzie rozrz康u i uk豉dów z pi璚ioma zaworami na cylinder pokazuj, 瞠 nie ka盥a idea "chwyta" i nie zawsze znajduje licznych na郵adowców. Takich przyk豉dów jest wi璚ej.

Podwoziowe orygina造

Oryginalne rozwi您ania mo積a znale潭 tak瞠 w podwoziach. Konstruktorom jedno郵adów Bia貫 Kruki | Unikalne rozwi您aniaod  dawna marzy豉 si na przyk豉d mo磧iwo嗆 regulacji geometrii podwozia, pozwalaj帷a na dobranie parametrów uk豉du jezdnego w zale積o軼i od preferencji kierowcy czy warunków drogowych. Jest to jednak zadanie do嗆 karko這mne, bowiem w gr wchodz ogromne si造, dzia豉j帷e podczas jazdy na elementy no郾e. By geometria podwozia ulega豉 istotnym zmianom, trzeba mie przede wszystkim wp造w na k徠 pochylenia gówki ramy, a w konsekwencji przedniego zawieszenia, albo na ustawienie tylnego wahacza. Tylko tak mo積a wp造wa na warto嗆 rozstawu osi i wyprzedzenia osi przedniego ko豉, uzyskuj帷 albo lepsz zwrotno嗆 przydatn na kr皻ych trasach, albo bardziej stabilne prowadzenie na drogach z przewa瘸j帷 ilo軼i d逝gich, prostych odcinków.

Ducati zrealizowa這 tak ide w 1997 r., opracowuj帷 przednie zawieszenie o regulowanym k帷ie pochylenia dla modelu 748 S. Sercem systemu by造 mimo鈔odowo mocowane 這篡ska gówki ramy. Przy ich obracaniu zmienia si k徠 ustawienia osi kierownicy, a w konsekwencji ca貫go widelca (z 66 na 65 stopni lub odwrotnie). Chyba w豉郾ie zbyt ma造 zakres regulacji stanowi przyczyn, dla której tego typu regulacja nie zdoby豉 popularno軼i. Jak na razie nielicznych na郵adowców doczeka豉 si Honda, która w modelu CBR 600RR montuje od 2003 r. hybrydowy wahacz tylnego ko豉. Po modyfikacjach zosta on przeniesiony do produkcji seryjnej z wy軼igowej RC 211V, dosiadanej wtedy przez Valentino Rossiego.

Idea konstrukcyjna tego rozwi您ania polega na tym, 瞠 kolumna resoruj帷o-t逝mi帷a w górnym punkcie nie jest mocowana do ramy. Na uk豉d no郾y nie s zatem przenoszone drgania, które w豉郾ie w górnej cz窷ci elementu resoruj帷o-t逝mi帷ego s silniejsze ni na dole. Masa tylnego zawieszenia skoncentrowana jest ni瞠j, co sprzyja z kolei obni瞠niu 鈔odka ci篹ko軼i ca貫go motocykla. Có z tego, skoro konstrukcja takiego wahacza jest skomplikowana, a wi璚 dro窺za. Dlatego wymierne korzy軼i s ma這 przekonuj帷e dla innych producentów. Z górnego mocowania amortyzatora w ramie zrezygnowa豉 równie Bimota, ale jej wahacz w tylnym zawieszeniu wygl康a zupe軟ie inaczej i przypomina uk豉dy Cantilever stosowane przez Yamah. Ciekawostk wahacza Bimoty jest równie mimo鈔odowa regulacja kolumny resoruj帷o-t逝mi帷ej.

Je郵i spróbujemy odnale潭 niecodzienne pomys造 w przednim zawieszeniu, to zobaczymy, 瞠 wci捫 bezkonkurencyjna jest pod tym równie Bimota z modelem Tesi 3D. To ju trzecia generacja motocykla, którego premiera odby豉 si w 1991 r. Tesi ma unikaln ram i przednie ko這 prowadzone wahaczem pchanym. Oba elementy s wci捫 udoskonalane, przede wszystkim pod k徠em zmniejszenia masy, ale jedno nie zmienia si od lat: ca豉 konstrukcja jest potwornie skomplikowana w produkcji i droga. 畝dna inna firma na chwil obecn nie stosuje w motocyklach wahaczowych zawiesze przednich w takim kszta販ie. I nie zanosi si, by wkrótce kto si do niej do陰czy.

Dwa oblicza rozrz康u

Po鈔ód oryginalnych pomysów, które z trudem toruj sobie drog ku popularno軼i, jest Bia貫 Kruki | Unikalne rozwi您ania równie rozrz康 o zmiennych parametrach. Twórc pierwszego rozrz康u ze zmiennymi fazami by豉 firma Suzuki, która w 1991 r. pokaza豉 model Bandit 400VC (Valve Control). System nie wzbudzi wi瘯szego zainteresowania i na kolejne podej軼ie do tego zagadnienia trzeba by這 czeka ponad dekad. W 2002 r. zadebiutowa豉 Honda VFR z zupe軟ie nowym silnikiem, w którym do granicy 6800 obr/min pracuj tylko dwa zawory, a powy瞠j tych obrotów zaczynaj pracowa dwa dodatkowe zawory. Dzi瘯i takiemu rozrz康owi o zmiennych parametrach silnik ma dwa ró積e oblicza. To spokojniejsze i bardziej ekonomiczne jak ula pasuje do codziennej, oszcz璠nej eksploatacji. Drugie, pe軟e dynamiki, daje mo磧iwo嗆 jazdy bardziej sportowej. Tak drog poszli te in篡nierowie Kawasaki, proponuj帷 model GTR 1400 w豉郾ie ze zmiennymi fazami rozrz康u.

W jedno郵adach problem momentu obrotowego w zakresie niskich i 鈔ednich obrotów nie jest a tak pal帷y ze wzgl璠u na du穎 mniejsz mas dwuko這wych pojazdów. Ale przy poszukiwaniu coraz lepszych charakterystyk silników i w procesie dalszego obni瘸nia zu篡cia paliwa zmienne fazy rozrz康u mog okaza si jednym z ta雟zych sposobów na sukces. Mo瞠 w豉郾ie to rozwi您anie zyska kiedy popularno嗆 i stanie si standardem w motocyklowych jednostkach nap璠owych.

Suche sprz璕豉

Wpisy w jednej z rubryk danych technicznych wspó販zesnych motocykli s tak monotonne, 瞠 a nudne. Chodzi oczywi軼ie o wielotarczowe, mokre sprz璕這. Sta這 si ono tak powszechne, 瞠 mo積a wr璚z zapomnie o nielicznych konstrukcjach ze sprz璕貫m suchym. W ten "mokry" schemat wpisuje si obecnie nawet firma BMW, która przez dziesi徠ki lat wykorzystywa豉 w swych "bokserach" i le膨cych czterocylindrowcach serii K wy陰cznie suche sprz璕豉. W nowych silnikach bawarskiej firmy, przygotowanych dla modeli serii F, K i S, roz陰czaniem nap璠u zajmuje si wielotarczowy element w k徙ieli olejowej. Modele z suchym sprz璕貫m wci捫 jednak s produkowane przez koncern z Monachium. W swojej ofercie maj je równie producenci w這scy: Ducati, Benelli i Moto Guzzi. Sprz璕豉 to wa積e elementy uk豉dów nap璠owych. Maj wiele zastosowa, zró積icowan budow i rozmaite zasady dzia豉nia. Mo積a wyró積i przesz這 50 rodzajów sprz璕ie, co 鈍iadczy o ich przydatno軼i. Motocykl tak瞠 nie mo瞠 si bez niego oby, bowiem przy korzystaniu z manualnej skrzyni biegów niezb璠ne jest roz陰czanie nap璠u mi璠zy wa貫m gównym a przek豉dni podczas zmiany prze這瞠. Oczywi軼ie mo積a zmieni bieg bez wysprz璕lenia, ale wówczas mo瞠 zachodzi proces wzmo穎nego zu篡cia elementów uk豉du przeniesienia nap璠u.

To, czy sprz璕這 jest suche, czy mokre pozornie nie ma wi瘯szego znaczenia dla Bia貫 Kruki | Unikalne rozwi您aniaprowadz帷ego. Nap璠 jest w obu przypadkach skutecznie roz陰czany i z powrotem 陰czony ruchami d德igni po lewej stronie kierownicy. Procesy zachodz帷e w samych sprz璕豉ch s jednak nieco inne. Sprz璕豉 suche mog mie konstrukcj jedno- lub wielotarczow. Zastosowanie wielu tarcz pozwala mocno zredukowa 鈔ednic sprz璕豉, co w motocyklu ma istotne znaczenie. Jednotarczowe sprz璕豉 suche o du篡ch 鈔ednicach sprawdzaj si przy wzd逝積ym ustawieniu silników, na przyk豉d bokserów w BMW czy V2 w Moto Guzzi. Mi璠zy jednostk nap璠ow a skrzyni biegów jest sporo miejsca i taki element nie stanowi problemu. A ma wiele zalet. Dzia豉 z niezauwa瘸lnym po郵izgiem i 陰czy nap璠 natychmiast, co ogranicza straty momentu obrotowego. Zapewnia te pe軟e roz陰czenie nap璠u, dlatego pozwala za陰czy pierwszy bieg bez zgrzytów i szarpni耩.

Niestety w silniku motocyklowym o poprzecznym ustawieniu wa逝 korbowego takie rozwi您anie nie wchodzi w rachub. Dlatego konstruktorzy, decyduj帷 si na sprz璕這 suche musz przyj望 uk豉d wielotarczowy, by znacz帷o zmniejszy jego 鈔ednic. Dzia豉 on równie skutecznie i z bardzo ma造mi stratami po郵izgu, ale pracuje znacznie g這郾iej. Poza tym ze wzgl璠u na przenoszenie niewielkiego momentu obrotowego nawet podczas roz陰czenia nap璠u (tak zwane "wleczenie") utrudnia wrzucenie pierwszego biegu. G這郾iejsza praca takiego sprz璕豉 zwi您ana jest te z cz瘰to otwart obudow, umo磧iwiaj帷 ch這dzenie i wydostawanie si resztek zu篡tego materia逝 ciernego. Powietrze jest jedynym czynnikiem, odbieraj帷ym temperatur od suchego sprz璕豉. Zalet suchego sprz璕豉 wielotarczowego jest tak瞠 jego ma豉 masa, dlatego mo積a je spotka w maszynach typowo sportowych. Wielotarczowe sprz璕豉 mokre, które dzia豉j ze znacznie wi瘯szym po郵izgiem i jeszcze wyra幡iejszym efektem "wleczenia" musz mie wi瘯sze 鈔ednice do przeniesienia tego samego momentu obrotowego. S wi璚 nieco ci篹sze. K徙iel olejowa wyg逝sza jednak skutecznie odg這sy ich pracy i podwy窺za trwa這嗆, co w ko鎍owym rozrachunku liczy si bardziej.

Skomentuj:
Bia貫 Kruki | Unikalne rozwi您ania
Zaloguj si lub komentuj jako go嗆

Aby oceni zaloguj si lub zarejestrujX

Polecamy